فرایندی که در تولید فرآوردههای نفتی داریم رصد فرآورده از تولید تا مصرف است.همچنین در فرایند انتقال فرآورده از مبدا تا مقصد میزان تحویل فرآوردهها رصد و قابل پیگیری است ولی در برخی از نقاط با کمبود وسایل اندازهگیری مواجه هستیم که در این خصوص برنامههایی صورت گرفته است تا انتقال از طریق سیستمهای هوشمند رصد شود.
در پالایشگاهها با توجه به وضعیت رابطه مالی که با شرکت ملی پالایش و پخش دارند امکان قاچاق فرآورده بسیار پایین و حتی غیرقابل تصور است. چون آنها فرآوردههای خود را به نرخ FOB به پالایش پخش میفروشند و در نتیجه، دلیلی ندارد که آنها بخواهند فرآورده را قاچاق کنند.
همه وسایل حمل و نقل که از جایگاه سوختگیری میکنند کارت سوخت دارند و بر اساس پیمایش و پایگاه قواعدی که دارند بارنامههایی توسط وزارت راه و شهرسازی و باربرگهایی توسط سازمان شهرداریها و دهیاریها در حال صادر شدن است و میزان لیتراژ در کارت سوخت وسایل حمل و نقلی نفت گازسوز تزریق میشود.
متأسفانه در حال حاضر به علت صدور بارنامهها و باربرگهای صوری که در سازمان شهرداری و دهیاریها و وزارت راه و شهرسازی اتفاق میافتند حداقل ۲۵ درصد از سوختی که به راهداری داده میشود قاچاق میشوند و طبق آمار ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، حدود ۱۲-۱۵ میلیون لیتر فرآوردهای که قاچاق میشود مربوط به کارتهای سوخت است.
بالاترین انحراف در شبکه سوخت کشور در بخش حوزه حمل و نقل است ، در حال حاضر از ابتدای سال میانگین مصرف نفتگاز در کشور روزانه ۶۲ میلیون لیتر بوده است و همچنین در حمل و نقل زمینی هم روزانه ۶۲ میلیون لیتر مصرف کشور است همچنین متأسفانه امروز با توجه به صدور بارنامههای سوری حداقل در حوزه راهداری ۲۵ درصد از سوختی که به آنها اختصاص داده میشود قاچاق میشود و ۱۲ تا ۱۵ میلیون لیتر فرآوردهای که قاچاق میشود از حوزه کارتهای سوخت است.
از سال ۹۵ که طرح پیمایش اجرایی شد تا سال ۱۴۰۲، در استانهایی که به محلهای خروجی کشور نزدیک هستند مثل استانهای سیستان و بلوچستان، کرمان، هرمزگان، خراسان جنوبی و کردستان مصرف سوخت بخش حمل و نقل رشد نامتعارفی دارد و این نشان میدهد که کارت فروخته میشود و با مهاجرت کارتها روبهرو هستیم.
همچنین رشد مصرف حمل و نقل استان تهران ۱۹ درصد منفی است ولی در چابهار، ۱۵۲ درصد رشد مثبت داریم و این نشان میدهد که مهاجرت کارت اتفاق میافتد و کارتهای سوخت ماشینهای حمل و نقل سنگین که به صورت غیرواقعی توسط بارنامهها و باربرگهای صوری شارژ میشوند در جاهای دیگر مورد استفاده قرار میگیرند.
باید با شرکتهای متخلف برخورد کرد و آمارهایی داریم که نشان میدهد شرکتی بیش از یک هزار بارنامه صوری صادر کرده است ولی وزارت راه و شهرسازی با آنها برخورد نکرده است و جریمهها درمان کار نیستند. چون نه تنها اعداد آنها پایین هستند بلکه به حدی منفعت قاچاق سوخت بالاست که فرد جریمه را پرداخت میکند در حالی که باید مجوزها را ابطال و کارت سوخت را مسدود کرد.
به طور کلی نیروگاههای کشور باید بر اساس راندمان که دارند سوخت دریافت کنند، بحث تخصیص سوخت در مسیر قرار بود سال گذشته انجام شود که متأسفانه محقق نشد.
مدیر عملیات شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران
۲۱۲۱۲