به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، امروزه پدیده کوچ اجباری مستأجران به واحدهای کوچکمتراژ و حتی اتاقهای تکنفره، به یکی ازواقعیتهای اجتماعی تبدیل شده است. ریشه اصلی این جابجایی تودهای را باید در شکاف عمیق میان درآمدها و هزینههای سکونت جستوجو کرد.
بلعیده شدن درآمد توسط سقف خانه
برنا نوشت: عجیبترین بخش این جدول، ردیف «سهم مسکن در سبد هزینه خانوار» است. وقتی این سهم از ۴۰درصد به ۷۰درصد در کلانشهرها میرسد، یعنی یک وضعیت اقتصادی منفی در جریان است.در اقتصاد استاندارد، مسکن نباید بیش از ۳۰درصد درآمد را به خود اختصاص دهد. وقتی ۷۰درصد درآمد صرف اجاره میشود، یعنی مستأجر تنها با ۳۰درصد باقیمانده باید هزینههای خوراک، پوشاک، درمان و آموزش را پوشش دهد.
تقابل تورم عمومی و تورم اجاره
براساس آمارها در سال ۱۴۰۴ تورم اجاره (۳۲.۳درصد) از تورم عمومی (۴۷.۵درصد) کمتر بوده است. این نشاندهنده یک «فنر فشرده» است. مالکان معمولاً با کمی تأخیر قیمتها را با تورم کل هماهنگ میکنند. پیشبینی ۵۰ درصدی برای سال ۱۴۰۵ نشان میدهد که این فنر در حال رها شدن است و بازار اجاره میخواهد جاماندگی خود از تورم عمومی را جبران کند؛ موضوعی که فشار مضاعفی به مستأجران وارد خواهد کرد.
آب رفتن متراژ
تغییر بورس بازار از ۷۰ متر به ۳۰ متر، تصویر روشنی از تغییر سبک زندگی است. به گفته برخی از کارشناسان بازار مسکن زمانی که متراژ محبوب به زیر ۵۰ متر میرسد، یعنی مفهوم «خانه» از یک فضای اجتماعی و خانوادگی به یک «خوابگاه» تغییر پیدا کرده است. این اتاقهای کوچک (سوییتها) دیگر فضایی برای مهمانی، فرزندآوری یا حتی آرامش ندارند. این موضوع در بلندمدت باعث افزایش تغییرات در خانوادهها میشود.اما پارادوکس تلخ این جدول در ردیف آخر نهفته است.چرا که تقاضا برای واحدهای ۳۰ تا ۵۰ متری «بورس» شده و همه به دنبال آن هستند، قیمت هر متر مربع این واحدها از خانههای بزرگمتراژ هم بالاتر رفته است. به زبان ساده: مستأجری که پول کمتری دارد، مجبور است بابت هر متر از فضای کوچکش، مبلغ بیشتری نسبت به یک ثروتمند بپردازد. این همان «جریمه فقر» در بازار مسکن است.
جدول تغییرات شاخصهای کلیدی مسکن و اجاره (مقایسهای) | |||
شاخص آماری | وضعیت در سال ۱۴۰۳ | وضعیت در سال ۱۴۰۴ | پیشبینی/واقعیت ۱۴۰۵ |
تورم عمومی کشور | حدود ۴۰٪ | ۴۷.۵٪ | بیش از ۵۰٪ |
تورم نقطه به نقطه اجاره | ۳۷.۶٪ | ۳۲.۳٪ | حدود ۳۷٪ تا ۵۰٪ (بسته به منطقه ) |
سهم مسکن در سبد هزینه خانوار | ۳۵٪ تا ۴۰٪ | ۴۵٪ تا ۵۵٪ | در کلانشهرها تا ۷۰٪ |
متراژ محبوب (بورس بازار) | ۶۰ – ۷۰ متر | ۵۰ – ۶۰ متر | ۳۰ – ۵۰ متر |
این جدول بر اساس دادههای مرکز آمار و گزارشهای میدانی از وضعیت بازار در ابتدای سال ۱۴۰۵ تدوین شده است | |||
به هر روی به گفته کارشناسان این حوزه ما در کشور با تغییر پارادایم روبهرو هستیم. جامعه از مرحله «انتخاب محله بهتر» به مرحله «تنازع برای بقا در حداقل متراژ ممکن» رسیده است. اگر این روند اصلاح نشود، شهرهای بزرگ به مجموعهای از اتاقهای کوچک برای نیروی کار تبدیل میشوند که عملاً زندگی باکیفیت در آنها جریان ندارد.
جدول مقایسهای اجارهبها در مناطق مختلف (بهار ۱۴۰۵) | |||
منطقه / شهر | میانگین ودیعه (رهن) | اجارهبهای ماهیانه | وضعیت تقاضا |
تهران (مناطق مرکزی – مثل سلسبیل) | ۳۰۰ تا ۴۵۰ میلیون | ۱۰ تا ۱۵ میلیون | بسیار بالا (بورس اصلی) |
تهران (مناطق جنوبی – مثل پیروزی) | ۲۰۰ تا ۳۵۰ میلیون | ۸ تا ۱۲ میلیون | اشباع |
کرج (عظیمیه) | ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلیون | ۸ تا ۱۴ میلیون | تقاضای فزاینده |
مشهد (محدوده پیروزی/هاشمیه) | ۱۵۰ تا ۳۰۰ میلیون | ۷ تا ۱۱ میلیون | بالا |
اصفهان (مناطق میانی) | ۲۰۰ تا ۳۵۰ میلیون | ۷ تا ۱۰ میلیون | بالا |
شهر جدید پرند (فاز ۴ و ۵) | ۸۰ تا ۱۵۰ میلیون | ۴ تا ۶ میلیون | مقصد اصلی کوچ از تهران |
شهر جدید صدرا (شیراز) | ۷۰ تا ۱۲۰ میلیون | ۳ تا ۵ میلیون | مقصد اصلی زوجهای جوان |
شهر جدید گلبهار (مشهد) | ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون | ۲ تا ۴ میلیون | رو به رشد |
مبالغ بر اساس تومان و برای واحدهای ۴۰ تا ۶۰ متری (نقلی) با امکانات معمولی است. | |||
۲۲۳۲۲۵