در دهه اخیر، تأمین مالی جمعی (کرادفاندینگ) در جهان به یکی از راههای جذب سرمایه برای پروژههای نوآورانه، کسبوکارها و حتی پروژههای عامالمنفعه تبدیل شده است. این روش، امکان جذب سرمایه از گروه گستردهی مردم را فراهم میآورد و طی سالهای گذشته با رشد چشمگیری همراه بوده است.
بازار تأمین مالی جمعی در ایران هم طی سالهای اخیر رشد قابل توجهی داشته است و به بستری حیاتی برای کسبوکارها تبدیل شده است. این روش تأمین مالی که از مدلهای موفق جهانی الهام گرفته، در تلاش است تا با ایجاد شفافیت، جایگزینی قابل اعتماد برای روشهای غیررسمی و پرریسک تأمین مالی در کشور باشد. این مدل از تامین مالی، که به کسبوکارها و کارآفرینان امکان میدهد سرمایه مورد نیاز خود را از جمع کثیری از افراد بهدست آورند، جایگزینی امن و شفاف برای روشهای تأمین مالی غیررسمی بهشمار میرود. آمارها نشان میدهند که بازار تأمین مالی جمعی ایران در سال ۱۴۰۲ از ۳.۵ همت (هزار میلیارد تومان) گذشته است، و در سال گذشته، بیش از ۳۲۰ طرح با موفقیت توانستند سرمایه مورد نیاز خود را جذب کنند.
از سال ۱۳۹۹ با شروع به کار سکوهای تامین مالی جمعی در ایران، راهی جدید و شفاف برای جذب سرمایه برای کسبوکارها و کارآفرینان فراهم شده است. با این حال، برخلاف تصور عمومی، کرادفاندینگ نه بهعنوان جایگزین بازار بورس و سیستم بانکی، بلکه بهعنوان یک رقیب قدرتمند برای روشهای تأمین مالی غیررسمی و منابع مالی غیرشفاف شناخته میشود.
روشهای غیررسمی، که شامل فعالیتهایی چون دریافت سرمایه از افراد و گروههای غیررسمی و یا حتی دریافت وامهای کلان از افراد و سرمایهگذاران شخصی است، با مشکلات متعددی از جمله عدم شفافیت، نرخ بهره بالا، و نبود تضامین قانونی مواجه است. بسیاری از کارآفرینان و کسبوکارها بهدلیل محدودیتهای اعتباری و یا بوروکراسیهای اداری در بانکها، به سراغ این روشها میروند. اما کرادفاندینگ بهعنوان یک گزینه نوین، تلاش دارد این وابستگی را کاهش دهد و گزینهای شفاف، سریع و دسترسپذیر را برای تأمین مالی فراهم کند. دلیل این شفافیت، نظارت شرکت فرابورس ایران بر سکوهای تأمین مالی جمعی است؛ به این صورت که تمامی مجوزهای فعالیت این سکوها از سوی فرابورس ایران صادر میشود و تحت مقررات رسمی فعالیت میکنند. این نظارت قانونی از سمت فرابورس ایران که تا پایان زمان یک طرح و بارگشت سرمایه به سرمایهگذاران ادامه دارد باعث افزایش اعتماد سرمایهگذاران و کاهش ریسکها برای کارآفرینان میشود.
سکوهای تامین مالی جمعی با ارائه راهحلهایی نوین برای شفافیت مالی، قابلیت جمعآوری سرمایه از جمع کثیری از افراد را فراهم میکنند و همچنین فرایند ارزیابی و انتخاب طرحها از طریق ارزیابان حرفهای و کارگروههای متخصص انجام میشود که این امر به افزایش اعتماد عمومی منجر میشود.
بهعنوان نمونه، سکوی تأمین مالی جمعی کارنکراد با استفاده از مدلهایی همچون ساخت رئالیتیشو کارمانی و نمایش ارائهی طرحهای کارآفرینان برای جذب سرمایه در گردش، علاوه بر جذب سرمایه، به فرهنگسازی در راستای تأمین مالی جمعی کمک میکند. این نوع فرایندها ضمن شفافیت و جلب اعتماد عمومی، به توسعه کسبوکارها کمک شایانی میکنند و نقش مؤثری در ترویج کارآفرینی و نوآوری دارند.
بهطور خلاصه، کرادفاندینگ با کاهش موانع مالی و شفافیت بیشتر، دسترسی به منابع مالی را برای کسبوکارها فراهم میکند و در عین حال، بهعنوان رقیبی جدی برای روشهای غیررسمی مطرح است.