با وجود بازگشت نسبی رفتوآمدهای شهری، در هفتههای اخیر سطح قیمت در برخی سفرهای تاکسیهای اینترنتی پایینتر از انتظارات بخشی از رانندگان بوده است. در حالی که در بازههای زمانیای شاهد افزایش نرخها بودیم؛ وضعیتی که این پرسش را ایجاد میکند که منطق تغییرات قیمت در این سرویسها چیست.
بررسی رفتار بازار در مقیاس وسیعتر نشان میدهد این تغییرات به شرایط متغیر در بازههای زمانی مختلف وابسته است. در دورههایی که حجم سفرهای شهری کاهش پیدا میکند، سطح تقاضا افت میکند و بهدنبال آن قیمتها نیز تعدیل میشوند. در مقابل، هر زمان که الگوی رفتوآمد تغییر میکند و تقاضا افزایش مییابد مانند ایام پرتردد سال از جمله روزهای پایانی اسفند، شب یلدا یا آغاز سال تحصیلی افزایش قیمتها نیز قابل مشاهده است.
قیمت در تاکسیهای اینترنتی، بازتاب لحظهای شرایط بازار
مدل قیمتگذاری در تاکسیهای اینترنتی بر پایه نرخهای ثابت تعریف نشده است. قیمت هر سفر بهصورت پویا و بر اساس مجموعهای از متغیرها از جمله مسافت، زمان، وضعیت ترافیک و نسبت عرضه و تقاضا تعیین میشود. به همین دلیل، قیمتها میتوانند حتی در یک شهر، از منطقهای به منطقه دیگر یا از ساعتی به ساعت دیگر، متفاوت باشند.
در مقاطعی که تعداد درخواست سفر کاهش پیدا میکند، بهطور طبیعی رقابت میان رانندگان برای دریافت سفر بیشتر میشود و این موضوع به کاهش سطح قیمتها منجر میشود. در مقابل، زمانی که تعداد درخواستها از ظرفیت در دسترس پیشی میگیرد، قیمتها برای ایجاد تعادل در بازار افزایش پیدا میکنند.
در ماههای اخیر، تحت تاثیر شرایط اقتصادی، الگوی استفاده از این خدمات و نیز تمایل به فعالیت در این حوزه دستخوش تغییراتی شده است. همین جابهجایی در رفتار عرضه و تقاضا، یکی از عوامل اصلی نوسان قیمتها به شمار میرود، بدون آنکه بتوان یک الگوی یکنواخت برای همه زمانها و همه مناطق در نظر گرفت.
در عین حال، از منظر رانندگان، تغییرات قیمت بهطور مستقیم بر سطح درآمد اثرگذار است و همین موضوع باعث میشود حساسیت نسبت به این نوسانات افزایش پیدا کند. اگرچه این تغییرات ممکن است در کوتاهمدت برای برخی رانندگان رضایتبخش نباشد، اما در سازوکار قیمتگذاری پویا تلاش میشود با افزایش تعداد درخواستها زمانهای بدون سفر کاهش پیدا کند. در چنین شرایطی، حتی اگر سطح قیمت هر سفر تعدیل شود، مجموع درآمد راننده که حاصل تعداد سفرها و قیمت هر سفر است میتواند تا حدی حفظ شود.
در مجموع، نوسان قیمت در تاکسیهای اینترنتی را میتوان بازتاب عملکرد یک سیستم قیمتگذاری پویا دانست؛ سیستمی که در هر لحظه تلاش میکند میان عرضه و تقاضا تعادل برقرار کند و به تغییرات رفتار کاربران در زمانها و مکانهای مختلف پاسخ دهد.