برخی بانکهای خصوصی و موسسه های اعتباری در پرداخت تسهیلات، نه تنها کارنامه درخشانی ندارند، بلکه عملکرد بسیار ضعیف و حتی صفر را در برخی استان ها و مناطق کشور برای خود ثبت کردهاند؛ نمره مردودی این بانکها در ارایه تسهیلات، توجهات را به سوی فعالیتهای غیرعملیاتی و سرمایهگذاری آنها در بخش مسکن و املاک و فعالیتهای غیربانکی معطوف کرده است.
بیشتر بانک های خصوصی و موسسه های اعتباری دارای نسبت تسهیلات به سپرده زیر ۱۰۰ درصد بوده و حتی در بین آنها برخی بانک ها در شماری از استان ها، دارای عملکرد صفر و زیر ۵ درصد نیز هستند. در بین بانک های خصوصی و موسسه های اعتباری، ۳ بانک دارای پایین ترین نسبت های تسهیلات به سپرده ها هستند به طوری که در بیشتر استان ها نسبت تسهیلات به سپرده آنها، صفر ثبت شده است.
دو بانک هم در شماری از استانها دارای عملکرد صفر و در برخی نیز عملکرد های زیر پنج درصد بوده اند و در بقیه استان ها عملکرد بالاتر داشته اند. در جایگاه بعدی دو بانک نیز در معدودی از استان ها دارای عملکرد صفر، در برخی پایین و در سایر استانها عملکرد متوسط و بالا داشته اند.
سایر بانک ها و موسسه های اعتباری نیز اگرچه عملکرد صفر در استان ها نداشته اند، اما شماری از آنها دارای نسبت تسهیلات به سپرده زیر ۱۰ درصد بوده اند.
معمولا در بین بانک های ناتراز و دارای عملکرد نامطلوب بانکی، همواره از بانک “الف” نام برده می شود، بانکی که دارای ترازنامه ضعیف و سرمایه گذاری های مبهم است. بررسی ها نشان می دهد نسبت ” تسهیلات به سپرده” این بانک در اسفند ۱۴۰۱ در ۱۴ استان کمتر از ۱۰ درصد بوده به طوری که در برخی استان ها رقم ۳.۸ درصد و ۴.۸ درصد نیز ثبت شده که بسیار تامل برانگیز است.
ناترازی، نسبت بالای مطالبات مشکوک الوصول، ابهام در اعطای تسهیلات، نسبت پایین تسهیلات به سپرده، خودداری از اعطای تسهیلات به بخش تولید و سرمایهگذاری در بخش های غیرمولد مانند مسکن و زمین از چالش های عمده بانک های خصوصی و موسسه های اعتباری محسوب می شود که نیاز است، سیاستگذار به آنها توجه داشته باشد و رفع آنها را در دستور کار قرار دهد.
هشدار وزیر اقتصاد در مورد انحراف چشم گیر عمکلرد بانکهای خصوصی
نسبت پایین تسهیلات بانکهای خصوصی نشان میدهد که این بانکها به جای کارکرد اصلی خود، مشغول بنگاهداری هستند که به فریز شدن بخش عمدهای از منابع بانکی در بخشهای غیرمولد و جلوگیری از حرکت نقدینگی بانکها به سوی تولید منجر میشود.
بر همین اساس وزیر اقتصاد نسبت به این موضوع واکنش نشان داده و چندی پیش با ارسال نامهای به رییس کل بانک مرکزی نسبت به انحراف چشمگیر بانکهای خصوصی در “نسبت تسهیلات به سپرده” در استانها هشدار داده است.
در این راستا، سیداحسان خاندوزی به رییس کل بانک مرکزی پیشنهاد داده است که “به بانکهایی که در اسرع وقت نسبت به ارتقای نسبتهای تسهیلات به سپرده استانی خود به حداقل ۵۰ درصد اقدام نکنند، در مرحله نخست اخطار داده شده و در صورت تداوم روند ناصحیح گذشته، بانک خاطی ملزم به تعطیلی شعب ناکارامد استانی خود شود. “
۲۲۰۲۲۳