افزایش شیب تند قیمت ها در بازار لوازم خانگی قدرت خرید جامعه متوسط را به شدت کاهش داده است و بسیاری از مردم که در دهه ۹۰ به علت ارزانی لوازم خانگی هرچند سال یکبار برخی اثاث منزل خود را عوض می کردند در سال های اخیر به دلیل گرانی لوزام خانگی دیگر قادر به تعویض اثاث منزل شان نیستند و تا آخرین نفس از لوازم خانگی شان کار می کشند و بعد از به جای دورانداختن این اثاث، روی به فروش آنها می آورند تا شاید بتوانند بخشی از هزینه خرید مجدد خود را جبران کنند. در واقع در شرایط تورم زای کنونی و درآمدهایی که وجود ندارد دورریختنی معنای خود را از دست داده است. زمانی نه چندان دور، انباری بسیاری از خانه ها پر بود از لوازم آنتیک و قابل استفاده و حتی نو که ممکن بود سال تا ماه به کار هیچ یک از اعضای خانواده نیاید اما الان این لوازم به جای خاک خوردن در انباری ها به سرعت در ویترین اپلکیشن های تبلیغاتی برای فروش گذاشته می شود و وسایل ارزشمند و کارای دست دوم بین مردم تبادل و خرید و فروش می شود که می توان گفت گرانی هر بدی که داشت این ارزش افزوده را ایجاد کرد تا لوازم خانگی تا زمان کارایی بین مردم دست به دست شود.
گرچه به نظر می رسد در این گرانی ها که دست مردم از خرید اجناس نو کوتاه شده است بازار کالاهای دست دوم داغ باشد اما از آنجا که تورم و گرانی مسری است، دامن کالاهای دست دوم را نیز گفته است و شیب قیمت این کالاها را نیز آنچنان تند کرده است که کالاهای دست دوم هم برای مردم گرانند. به عنوان مثال قیمت یخچال فریزر ساید بای ساید یک برند کرهای که در سال ۱۳۹۷ بین ۸ تا ۲۱ میلیون تومان قیمت داشت امسال با قیمت ۷۸ میلیون تومان در سایت های تبلیغاتی به عنوان یک کالای دست دوم به فروش می رود در حالی که سال گذشته در سایتهای تبلیغاتی فروش کالاهای دست دوم حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیون تومان فروخته می شد. این موضوع نشان می دهد که کالاهای دست دوم هم پا به پای تورم، قیمت گذاری می شوند و دارای ارزش افزوده هستند.
در چنین فضایی مردم نیز هوشیار شده اند و از آنجا که مدام قیمت ها را رصد می کنند حاضر نیستند اجناس دست دوم خود را با قیمت های پایین به سمساران بفروشند. در واقع فعالیت اپلیکشن های تبلیغاتی مجازی موجب شده تا واسطهها حذف شوند و مردم بدون واسطه اجناس دست دوم خود را به خریداران واقعی بفروشند تا خودشان دریافت کننده تمام سود حاصل از فروش باشند. همین موضوع موجب شده تا کسب و کار سمساران و امانت فرشان که زمانی با بلندگوهایشان در کوچه پس کوچه ها فریاد “اثاث منزل خریداریم” را سر می دادند به شدت کساد شود.
داود عبدالهی فرد، رییس اتحادیه سمساران و امانتفروشان تهران در گفت و گو با همشهری آنلاین در خصوص بازار خرید و فروش کالاهای دست دوم گفت: با وجود اینکه گرانی بازار لوازم خانگی موجب شده تا مردم به نسبت قبل گرایش بیشتری به خرید لوازم دست دوم بیاورند اما در این بازار هم به علت افزایش قیمت های چند برابری توان خرید چندانی برای مردم وجود ندارد و شرایط سخت شده و بر خلاف تصور جامعه این بخش هم دچار رکود است. کاهش قدرت خرید حتی در حوزه کالاهای دست دوم هم شرایط را به سمتی پیش برده که مردم مجبورند تا حد امکان از کالاهایشان استفاده کنند و بیشتر روی به تعمیر چندین باره لوازم خانگی آورده اند. لذا اخیرا با وجود تقاضا گاهی کالایی در بازار دست دوم برای فروش وجود ندارد و فضا به سمتی رفته که داد و ستدها کمتر شده است.
عبدالهی فرد در مورد وضعیت کسبه فعال در این حوزه هم اظهار کرد: در گذشته که مردم دسترسی چندانی به فضای مجازی نداشتند و تورم هم مانند الان به زندگی ها فشار نمی آورد، تجمل گرایی رواج داشت و برخی خانواده ها سالی چندین بار لوازم خانگی خود را نو می کردند و اجناس دست دوم خود را به سمسارها می فروختند و به چشم دورریز به این اجناس نگاه می کردند و برایشان قیمت مهم نبود. از طرفی چون اپلیکیشن های تبلیغاتی وجود نداشت مقایسه قیمتی هم در بازار نبود و مردم نمی توانستند رنج قیمتی کالای دست دوم را مشاهده کنند لذا اجناس خود را بسیار ارزان به سمساری محل خود می فروختند اما الان که قیمت تمام کالاها در فضای مجازی وجود دارد مردم هم هوشیار شده اند و به این کالا به عنوان یک ارزش افزوده نگاه می کنند که با فروش به قیمت روز می تواند برایشان سود خوبی به همراه بیاورد لذا حاضر نیستند آن را به سمسار بفروشند و ترجیح می دهند بدون واسطه به مشتری واقعی با قیمت بالا بفروشند.
وی افزود: همین موضوع موجب شد تا از ابتدای امسال ۱۵ درصد اعضا به خاطر کسادی بازار، پروانه کسب شان را باطل کنند.
عبدالهی فرد این اخطار را هم داد: کسانی که خود اقدام به خرید و فروش کالایشان می کنند باید تبعات آن را نیز پذیرا باشند چرا که نمیتوانند شکایت خود را به جایی ببرند. اما اگر از اعضای اتحادیه ما که پروانه کسب دارند خرید انجام دهند این موضوع از طریق کمیسیون رسیدگی به شکایات اتحادیه قابل پیگیری است.
حتما از سمساران فاکتور خرید بگیرید
رئیس اتحادیه سمساران و امانت فروشان تهران در خصوص نظارت بر فعالیت سمساران عنوان کرد: خرید و فروش کالاهای دست دوم به ویژه لوازم خانگی توافقی است چرا که قیمت مشخصی ندارد که ما بتوانیم با گران فروشی برخورد کنیم اما مهم ترین توصیه ای که در مورد داد و ستدها میتوان کرد این است که خریداران حتما باید از اعضای اتحادیه فاکتور دریافت کنند و امتیازاتی که مدعی هستند کالایشان دارد را روی فاکتور قید کنند تا در صورت مطابقت نداشتن آن، مشتریان بتوانند اقدام به شکایت کنند. چون در برخی شکایت ها شاهد بودیم که کالای دست دوم به جای نو به مشتریان فروخته می شد. ماهانه ۱۰ تا ۱۵ شکایت به اتحادیه ما میشود و ما پیگیری می کنیم. گاهی برخی فروشندگان به عنوان مثال یک برند ایرانی را به اسم برندی خارجی می فروشند و تقلب در کسب می کنند که مشتریان باید مراقب باشند.
وی در مورد اینکه بیشتر چه کالاهایی در بازار دست دوم خرید و فروش می شود، عنوان کرد: فروش ها معمولا فصلی است به عنوان مثال الان که در فصل تابستان هستیم فروش وسایل برودتی دست دوم مانند کولرآبی و گازی و پنکه، آبسردکن، یخساز، یخچال فریزر بین مردم رایج است. معمولا افرادی که به دنبال خرید کالای دست دوم هستند بیشتر با هدف رفع نیاز و نه تجمل گرایی به خرید این لوازم روی می آورند.
۲۲۰