به گزارش خبرآنلاین، بازار بین بانکی بازاری است که جهت مبادلات مالی میان بانکها و سایر مؤسسات اعتباری با یکدیگر و برای اعمال سیاستهای پولی از سوی بانک مرکزی ایجاد شده است. این بازار عمق بسیار و معاملات پرحجمی دارد و برای کاهش اضافه برداشت بانکها، کاهش استقراض بانکها از بانک مرکزی، مدیریت صحیح نقدینگی از سوی بانکها، کاهش یا افزایش نقدینگی کشور و کنترل تورم و ایجاد رشد اقتصادی ایجاد میشود.
بازار بین بانکی دو کاربرد مهم دارد. اولین کاربرد آن کمک به بانک مرکزی برای اعمال سیاستهای پولی و دومین کاربرد آن، تامین مالی بانکها و مؤسسات اعتباری و مالی از طریق یکدیگر است و بانک مرکزی از طریق تغییر در نرخ سود در این بازار نظارت و اهداف خود را مرتفع میکند.
حجم معاملات در این بازار بسیار بالا است و اثر بسیاری بر نرخ سود دارد و نرخ سودی که بانک مرکزی به صورت هفتگی اعلام میکند، بر اساس میانگین موزون معاملات بین بانکی روزانه به دست میآید.
تفاوت نرخ بهره بین بانکی و عملیات ریپو
بنابر گزارش ایسنا، عمدتا در کشور ایران، نرخ بهره بین بانکی تحت عنوان عملیات ریپو شناخته میشود. این در حالی است که این دو با یکدیگر تفاوتهایی دارند. ریپو یا قرارداد بازخرید در سایر کشورها به این صورت است که بانکها یا مؤسسات مالی جهت تامین مالی به یکدیگر اوراق قرضه با سررسید مشخص میفروشند و متعهد میشوند در تاریخ سررسید، اوراق را با نرخ مشخص بازخرید کنند.
در ایران عملیات ریپو بخشی از عملیات بازار باز است که برای وامهای کوتاه مدت یا همان بین بانکی نیز مورد استفاده قرار میگیرد. در واقع، نرخ ریپو بر نرخ بهره بانکی و بین بانکی اثرگذار است و البته کمی با نرخ بهره بین بانکی نیز تفاوت دارد.
بازار بین بانکی در ایران از تیرماه ۱۳۸۷ رسما شروع به کار کرد. نظارت کامل و تعیین نرخ سود بر این بازار به عهده بانک مرکزی است و بانک مرکزی در پایان هر هفته نرخ بهره بین بانکی را در روز پنجشنبه (هر هفته) به صورت رسمی اعلام میکند.
در این گزارش شرح روند تغییرات نرخ بهره بین بانکی در سال ۱۴۰۳ بر اساس دادههای بانک مرکزی آمده است.
نرخ بهره بین بانکی در سال ۱۴۰۳
در اولین هفته از سال ۱۴۰۳ نرخ بهره بین بانکی با کاهش ۰.۰۴ درصدی نسبت به آخرین هفته از سال ۱۴۰۲، ۲۳.۶۲ درصد اعلام شد و تا پایان اردیبهشت ماه با کاهش محسوس در محدوده ۲۳.۵ و ۲۳.۴ درصد در نوسان بود.
از ابتدای خرداد ماه نرخ بهره بین بانکی با افزایش ۰.۰۶ درصدی مجددا به کانال ۲۳.۶ درصد (۲۳.۶۲ درصد) بازگشت و در نیمه مرداد ماه برای بار دوم با کاهش محسوس به محدوده ۲۳.۵ درصد عقب نشینی کرد. با این حال از ابتدای شهریور ماه، نرخ بهره بین بانکی به ۲۳.۷ درصد رسید و این دامنه تا ۲۱ آذر ماه ادامه داشت که با جهش ۰.۰۷ از ۲۳.۷۹ به ۲۳.۸۶ درصد رسید و وارد کانال ۲۳.۸ درصد شد.
در هفته بعد از آن نرخ بهره بین بانکی مجددا با افزایش ۰.۰۶ درصدی به ۲۳.۹۳ درصد رسید که بالاترین نرخ بهره بین بانکی تا آن زمان بود. در دی ماه و بهمن ماه ۱۴۰۳ نرخ بهره بین بانکی با افزایش نسبت به آذرماه در محدوده ۲۳.۹۷ و ۲۳.۹۸ درصد ثابت ماند که مجددا بالاترین نرخ بهره بین بانکی را در این سال به ثبت رساند.
در آخرین ماه سال نیز نرخ بهره بین بانکی در تاریخ اول اسفند ماه با کاهش به ۲۳.۹۶ درصد رسید. در هفته بعد از آن یعنی در هشتم اسفند ماه با کاهش ۰.۰۱ درصدی به ۲۳.۹۵ درصد رسید و طی سه هفته پس از آن یعنی ۱۵، ۲۲ و ۲۹ اسفندماه نرخ بهره بین بانکی در همین عدد ثابت ماند. بنابراین و بر اساس دادههای موجود از بانک مرکزی، نرخ بهره بین بانکی در اولین هفته سال ۱۴۰۳، ۲۳.۶۲ درصد بود و در آخرین هفته سال، نرخ بهره در رقم ۲۳.۹۵ درصد ثابت ماند.
بنابراین در سال ۱۴۰۳ نرخ بهره بین بانکی در کانال ۲۳ درصد بود و آنچه که آمارهای بانک مرکزی نشان میدهد، نرخ بهره بین بانکی در دو سال گذشته یعنی سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ در کانال ۲۳ درصد حفظ شده است، با این حال نرخ بهره بین بانکی در سال ۱۴۰۱ دامنههای ۲۰.۳ تا ۲۳.۱ درصد را شاهد بود که بیشترین تغییر در نرخ بهره بین بانکی در سالهای گذشته را نشان میدهد.
گفتنی است در سال ۱۴۰۳، حداقل نرخ توافق بازخرید ۲۳ درصد، نرخ اعتبارگیری قاعدهمند ۲۴ درصد و نرخ سپردهگذاری قاعدهمند ۱۷ درصد به صورت ثابت اعلام شده است.
۲۲۳۲۲۴