به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، بازار خوراک حیوانات خانگی در ایران، بهویژه غذای سگ و گربه، این روزها یکی از بازارهایی است که بهسرعت تحت تأثیر نوسانات اقتصادی قرار گرفته است. بررسی قیمتها در پتشاپها و فروشگاههای آنلاین نشان میدهد بسیاری از محصولات پرمصرف این بازار طی ماههای اخیر با افزایش قابل توجه قیمت مواجه شدهاند؛ موضوعی که هم فروشندگان و هم صاحبان حیوانات خانگی را با چالش جدی روبهرو کرده است.
در حال حاضر قیمت برخی برندهای خارجی غذای خشک سگ و گربه نسبت به ماه های گذشته افزایش چشمگیری داشته و در برخی موارد رشد قیمت به بیش از ۵۰ درصد رسیده است. حتی محصولات تولید داخل نیز که زمانی بهعنوان جایگزین اقتصادی شناخته میشدند، حالا افزایش قیمت قابل توجهی را تجربه میکنند.
بررسیهای میدانی از بازار نشان میدهد قیمت یک بسته غذای خشک خارجی که تا چند ماه قبل با رقمی حدود یک تا دو میلیون تومان فروخته میشد، اکنون در برخی برندها به چند میلیون تومان رسیده است. کنسروها، پوچها، تشویقیها و مکملهای غذایی نیز از این روند افزایشی عقب نماندهاند و تقریباً همه بخشهای بازار با رشد قیمت همراه شدهاند.
در کنار افزایش قیمت خوراک، هزینه نگهداری حیوانات خانگی نیز تحت تاثیر تورم و رشد قیمت کالاها و خدمات، به شکل محسوسی افزایش یافته است. بررسیهای بازار نشان میدهد هزینه نگهداری یک گربه خانگی بهطور میانگین ماهانه بین ۳ تا ۶ میلیون تومان و برای یک سگ متوسط بین ۵ تا ۱۲ میلیون تومان برآورد میشود؛ رقمی که شامل غذای خشک و کنسرو، خاک گربه، مکمل، واکسن، ویزیت دامپزشکی و لوازم بهداشتی است. فعالان بازار میگویند افزایش نرخ ارز و بالا رفتن هزینه واردات دارو، مکمل و برخی برندهای غذایی، نقش مهمی در رشد این هزینهها داشته است.
یکی از فروشندگان لوازم حیوانات خانگی در تهران میگوید: «تقریباً هر بار که بار جدید میرسد، قیمتها تغییر میکند. دیگر مثل قبل نمیتوانیم یک لیست قیمت ثابت داشته باشیم. مشتری هم وقتی هر هفته قیمت جدید میبیند، سردرگم میشود.»
او ادامه میدهد: «قبلاً خیلی از مشتریها بستههای بزرگ خرید میکردند، اما حالا بیشتر سراغ بستههای کوچکتر میروند یا از ما برندهای ارزانتر میخواهند.»
به گفته فعالان بازار، تغییر رفتار مشتریان در ماههای اخیر کاملاً محسوس بوده است. بسیاری از خانوادهها که تا پیش از این از برندهای خارجی استفاده میکردند، حالا به سمت برندهای داخلی یا محصولات اقتصادیتر حرکت کردهاند. برخی نیز حجم خرید خود را کاهش دادهاند.
یکی از شهروندان که از چند سال قبل از یک گربه نگهداری میکند، میگوید: «قبلاً هزینه غذای گربهام قابل مدیریت بود، اما الان فقط برای غذای خشک و کنسرو باید چند میلیون تومان کنار بگذارم. بعضی وقتها مجبور میشوم خرید را محدود کنم یا سراغ گزینههای ارزانتر بروم.»
صاحب دو سگ خانگی نیز میگوید: «نگهداری حیوان خانگی دیگر فقط عشق و علاقه نیست؛ تبدیل به یک هزینه سنگین شده است. علاوه بر غذا، مکمل، ویتامین، واکسن و خدمات دامپزشکی هم همزمان گران شدهاند.»
در کنار مصرفکنندگان، فروشندگان نیز از وضعیت موجود رضایت ندارند. بسیاری از آنها میگویند بازار از حالت قابل پیشبینی خارج شده و تغییرات مداوم قیمت، قدرت خرید مشتری را کاهش داده است.
یکی از فعالان بازار در اینباره میگوید: «فروش نسبت به قبل کمتر شده است. مشتریها قبل از خرید چند بار قیمت میپرسند، مقایسه میکنند و در نهایت سراغ گزینه ارزانتر میروند. حتی بعضیها خرید را به تعویق میاندازند.»
او معتقد است بازار خوراک حیوانات خانگی بیش از هر چیز تحت تأثیر نرخ ارز قرار دارد. به گفته او، بخش عمده غذای حیوانات خانگی یا وارداتی است یا مواد اولیه آن از خارج تأمین میشود و همین وابستگی باعث شده نوسانات ارزی خیلی سریع روی قیمتها اثر بگذارد.
کارشناسان بازار نیز معتقدند وابستگی بالا به واردات یکی از مهمترین عوامل گرانی در این حوزه است. بسیاری از برندهای پرفروش بازار مستقیماً وارداتی هستند و حتی برندهای داخلی نیز برای بخشی از مواد اولیه، افزودنیها یا مکملهای غذایی به واردات وابستهاند.
در کنار نوسان ارز، فعالان بازار از مشکلات مربوط به واردات نیز صحبت میکنند. برخی میگویند روند ثبت سفارش، تخصیص ارز و ترخیص کالا طولانیتر از گذشته شده و همین موضوع باعث کاهش عرضه در بازار شده است.
یکی از واردکنندگان در اینباره میگوید: «بعضی کالاها دیرتر وارد بازار میشوند و وقتی عرضه کم شود، قیمت بالا میرود. در بعضی برندها حتی با کمبود مقطعی مواجه شدهایم.»
او ادامه میدهد: «هزینه حملونقل هم نسبت به قبل افزایش پیدا کرده و همین مسئله روی قیمت نهایی اثر گذاشته است.»
اما فقط واردات نیست که بازار را تحت فشار قرار داده است. تولیدکنندگان داخلی نیز با افزایش هزینهها روبهرو هستند. رشد قیمت مواد اولیه، پروتئینهای حیوانی، غلات، بستهبندی و هزینههای تولید باعث شده قیمت محصولات داخلی نیز افزایش پیدا کند.
یکی از فروشندگان بازار میگوید: «قبلاً اختلاف قیمت برند ایرانی و خارجی زیاد بود، اما حالا بعضی برندهای داخلی هم قیمت بالایی پیدا کردهاند و مشتریها احساس میکنند انتخاب اقتصادی چندانی ندارند.»
افزایش قیمتها همچنین الگوی مصرف را در بازار تغییر داده است. برخی صاحبان حیوانات خانگی به سمت ترکیب غذای خشک با غذای خانگی حرکت کردهاند تا هزینهها را کاهش دهند. با این حال دامپزشکان نسبت به این موضوع هشدار میدهند.
یکی از دامپزشکان میگوید: «غذای حیوانات خانگی بر اساس فرمول مشخصی تولید میشود و مواد مغذی لازم را دارد. اگر افراد بدون برنامه غذایی مناسب، صرفاً برای کاهش هزینه از غذاهای خانگی استفاده کنند، ممکن است حیوان دچار مشکلات گوارشی یا کمبودهای تغذیهای شود.»
برخی فعالان بازار همچنین نسبت به افزایش محصولات بیکیفیت هشدار میدهند. به گفته آنها، در شرایطی که قدرت خرید کاهش پیدا میکند، احتمال گرایش مصرفکنندگان به محصولات ارزان و فاقد استاندارد بیشتر میشود؛ موضوعی که میتواند سلامت حیوانات را تهدید کند.
در همین حال، رشد تعداد حیوانات خانگی در سالهای اخیر باعث شده تقاضا برای این محصولات همچنان بالا باقی بماند. به گفته فروشندگان، با وجود گرانی، بازار هنوز مشتری خود را دارد، اما رفتار خرید نسبت به گذشته تغییر کرده است.
یکی از فروشندگان میگوید: «مردم هنوز برای حیواناتشان هزینه میکنند، اما با احتیاط بیشتر. الان خیلیها قبل از خرید درباره ترکیبات، وزن بسته و قیمت هر کیلو سؤال میپرسند.»
بررسی روند فعلی بازار نشان میدهد چشمانداز روشنی برای کاهش قیمتها وجود ندارد. فعالان بازار معتقدند تا زمانی که نرخ ارز و هزینههای واردات و تولید در وضعیت بیثبات قرار داشته باشد، بازار خوراک حیوانات خانگی نیز همچنان با نوسان و افزایش قیمت مواجه خواهد بود.
کارشناسان هشدار میدهند ادامه این روند میتواند به کاهش مصرف غذای استاندارد، رشد بازار غیررسمی و افزایش استفاده از محصولات کمکیفیت منجر شود. موضوعی که در نهایت هم به بازار آسیب میزند و هم سلامت حیوانات خانگی را تهدید میکند.
در مجموع، بازار خوراک سگ و گربه حالا به یکی از بازارهای متاثر از تورم و نوسانات اقتصادی تبدیل شده است؛ بازاری که هم فروشندگان از بیثباتی آن گلایه دارند و هم مصرفکنندگان از هزینههای روزافزونش. تا زمانی که شرایط اقتصادی و ارزی به ثبات نرسد، به نظر میرسد روند افزایشی قیمتها در این بازار همچنان ادامه داشته باشد.
۲۲۳۲۲۴