به گزارش خبرآنلاین این تحلیل از Forbes توضیح میدهد که چرا با وجود اینکه آمریکا بزرگترین تولیدکننده نفت دنیاست، قیمت بنزین همچنان با شروع جنگ با ایران بهسرعت افزایش پیدا کرده است.
آن طور که «طرفداری» نوشت با شروع درگیریها، قیمت بنزین در آمریکا تقریباً یکشبه حدود ۵۰ سنت در هر گالن بالا رفت و طی یک ماه نزدیک به ۱ دلار افزایش داشت؛ یکی از سریعترین رشدها در دهههای اخیر. طبق دادههای اخیر، قیمت بنزین طی حدود یک ماه نزدیک به ۱ دلار به ازای هر گالن افزایش داشته و به محدوده حدود ۴ تا ۴.۷ دلار در برخی ایالتها رسیده است؛ یعنی برای یک باک معمولی ۱۵ گالنی، مردم حدود ۱۵ دلار بیشتر از یک ماه قبل هزینه میکنند. این برای بسیاری از مردم عجیب است: اگر آمریکا انرژی خودکفا است، چرا باید از اتفاقات جهانی تأثیر بگیرد؟
پاسخ اصلی این است که قیمت نفت در سطح جهانی تعیین میشود، نه داخل یک کشور. حتی اگر آمریکا بیشترین تولید را داشته باشد، نفت خود را در بازار جهانی میفروشد و قیمت آن توسط معاملهگران در سطح بینالمللی مشخص میشود. بنابراین هر تهدیدی به عرضه جهانی – بهویژه در نقاط حساسی مثل تنگه هرمز که حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند – باعث افزایش قیمت در همهجا، حتی داخل آمریکا میشود.
نکته دوم این است که قیمت بنزین بر اساس «هزینه آینده» تعیین میشود، نه قیمت گذشته. جایگاههای سوخت قیمت را بر اساس این تنظیم میکنند که جایگزینی بنزین برایشان چقدر هزینه خواهد داشت، نه اینکه سوخت فعلی را با چه قیمتی خریدهاند. به همین دلیل قیمتها خیلی سریع بالا میرود.
در مقابل، کاهش قیمتها معمولاً کندتر است؛ پدیدهای که اقتصاددانها آن را «موشک و پر» مینامند: قیمتها سریع بالا میروند، اما آهسته پایین میآیند. بخشی از این موضوع به رفتار مصرفکننده برمیگردد؛ وقتی قیمتها بالا میرود، مردم حساستر میشوند و سریعتر واکنش نشان میدهند، اما وقتی پایین میآید، این حساسیت کمتر میشود.
در مورد اینکه چه کسانی از این وضعیت سود میبرند، پاسخ یکسان نیست. شرکتهای استخراج نفت معمولاً از افزایش قیمت سود زیادی میبرند، چون هزینههایشان ثابتتر است. اما پالایشگاهها وضعیت متفاوتی دارند و گاهی حتی در زمان افزایش شدید قیمت نفت، سودشان کمتر میشود.
در نهایت، این گزارش تأکید میکند که افزایش سریع قیمت بنزین نشانه خراب بودن سیستم نیست، بلکه نتیجه طبیعی بازار جهانی، ساختار عرضه و تقاضا و رفتار مصرفکنندگان است. تا زمانی که مسیرهای حیاتی انرژی در جهان در معرض تهدید باشند، چنین شوکهای قیمتی ادامه خواهند داشت، حتی اگر بزرگترین تولیدکننده نفت هم باشید.
اگر این روند ادامه پیدا کند، افزایش قیمت سوخت میتواند بهطور مستقیم به فشار سیاسی بر دولت ترامپ برای پایان دادن به جنگ تبدیل شود. در آمریکا، بنزین یکی از ملموسترین شاخصهای اقتصادی برای مردم است و هر افزایش سریع، به نارضایتی عمومی دامن میزند. این فشار اقتصادی میتواند توضیح دهد که چرا دولت آمریکا نسبت به امنیت مسیرهایی مثل تنگه هرمز حساستر شده و حتی بهنوعی به ایران ضربالاجل داده تا این مسیر حیاتی باز بماند. در واقع، مسئله فقط جنگ نیست؛ ترکیب «هزینه داخلی بالا + فشار افکار عمومی» میتواند به یکی از عوامل تعیینکننده در تصمیمگیری برای ادامه یا مهار درگیری تبدیل شود.
۲۲۳۲۲۹